تماس با ما   صفحه اصلي   نقشه سایت   انگليسي   العربيه   اردو  
نسخه چاپي


22 اسفند روز بزرگداشت شهدا

22 اسفند روز بزرگداشت شهدا
نقش زنان در دفاعمقدس در کلام حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری
حضرت امام خمینی(ره) درباره نقش زناندر دفاع مقدسمی­ فرمایند: « پیروز و سرافراز باد نهضت اسلامی زنان معظمایران، افتخار بر این قشر عظیمیکه با حضور ارزشمند و شجاعانه خود در صحنه دفاع، میهن اسلامی و قرآنکریم و انقلاب را به پیروزیرسانده و اکنون در جبهه و پشت جبهه در حال فعالیت و آماده فداکاری هستند» و «شما خانم ها و شما زن ها توجه به این معنا داشته باشید که همانطور که بر مردها در جبهه لازم استکهجلو بروند و پیشقدم باشند، شما هم در کار پشت جبهه باید کمککنید، مهیا شوید که اگر خداینخواسته یکوقتدفاع عمومی بر همهواجب شد، یعنیهمه ما بیاستثنا هرکسقدرت دارد بیاستثنا بر او واجب شد، مهیا باشید از برای دفاع» رهبر معظم انقلاب حضرت آیت ا... خامنه­ ای نیز درباره نقش زنان در دفاع مقدس می­ فرمایند: «اگر زنان حماسة جنگ را نمی سرودند و در خانه­ ها جنگ را به عنوان یک ارزش تلقی نمی­ کردند ، مردان اراده و انگیزه رفتن به جنگ را پیدا نمی­ کردند و خیل عظیم بسیجی­ ها به سمت جبهه روانه نمی شد».
- مشارکت زنان در دفاع مقدس
فعالیت­ های نظامی، پشتیبانی و تدارکاتی، فرهنگی، امدادی و درمانی و ... از جمله زمینههای مشارکتی زنان در دفاع مقدس استکه در پیمیآید:
الف) فعالیت­ های نظامــی
با شروع جنگتحمیلی و قرار گرفتنجمهوری اسلامیایران در موضع دفاع، دامنه وجوبشرکتدر جنگ، زنان را نیز تحت پوشش قرار داد. زنان مسلمانکشورمان با شجاعتو رشادت وصف ناشدنی در صحنههای رزم حضور یافتند و حماسهای شورانگیز را در تاریخ اسلامی با خون سرخخویشثبتنمودند. زنان در مناطق مرزی از جملهدر خرمشهر، سوسنگرد، اهواز، مهران و ... حماسههایپرشوری آفریدند. مسجد جامع خرمشهر گواه صادقی است بر استقرار عدهای از زنان شجاع که دلهایشان چون دریا وسیع و چون کوه محکمو استوار بود و توانستند تا آخرین روزها در خرمشهر باقیبمانند، تا جاییکه برادران با زور آنها را از شهر خارج نمایند. زنان نه تنها با کندن سنگر و تهیه غذا برای رزمندگان و حفاظت از مهمات، مردان را یاری میدادند، بلکه با تعلیمات نظامی که در سطح ابتدایی گذرانده بودند در خط مقدم جبهه در برابر دشمن بعثی نیز میجنگیدند.
خواهر جانباز، آمنه وهاب‌زاده چنین می‌گوید: «روز دهم جنگ، همراه سیصد نفر از خواهران به جبهه اعزام شدیم. وقتی به ماهشهر رسیدیم، بعضی همانجا ماندند و من همراه بقیه راهی خط مقدم شدم. آن زمان خط مقدم خرمشهر و آبادان بود. این مدت همراه دکتر چمران بودیم و چون ایشان و همسر گرامیشان قبلاً به ما آموزش چریکی داده بودند، حتی قرار شده بود همراهشان به لبنان هم برویم. خرمشهر که سقوط کرد، ما تا پشت کشتارگاه عقب کشیدیم و در بیمارستان ولی عصر (عج) مستقر شدیم. چون خرمشهر خالی از سکنه شده بود، از ما نیز خواستند تا شهر را ترک کنیم. ما جزء آخرین نفراتی بودیم که از خرمشهر خارج می‌شدیم. بعدها در عملیات ثامن الائمه و بیت المقدس شرکت کردم. در والفجر یک شیمیایی شدم... هفت بار مجروح شدم. پای چپم ترکش خورده و تا به حال سه بار عمل شده و احتمالاً آخر هم قطع خواهد شد».
آمار شهدا و ایثارگری های زنان در دوران دفاع مقدس
بر اساس آمار تهیه شده از فهرست شهدای جنگ تحمیلی زنان قهرمان ایران ۶ هزار و۴۲۸ نفر شهیده در طول سال­ های دفاع مقدس تقدیم اسلام کردند که بیشتر آنها در بمباران و موشک باران شهرها به شهادت رسیده‌اند. طبق آماری به نقل از نشریه داخلی بنیاد شهید و امور ایثارگران، 500 نفر از این افراد، رزمنده بودند، بیشتر این زنان مجرد و 2500 نفر از آنان در سن 10 تا 30 سال بودند.
براساس آمار بنیاد جانبازان و امور ایثارگران که در شهریور ۱۳۸۱ به تفکیک جنسیت و گروه‌های جانبازی منتشر شد، تعداد کل جانبازان زن ۵ هزار و ۷۳۵ نفر است که از این تعداد ۳ هزار و 75 نفر بالای ۲۵درصد جانبازی دارند.
درباره تعداد اسرای زن جنگ تحمیلی، آمار روشنی منتشر نشده، اما در برخی منابع از رقم 171 اسیر زن در طول جنگ هشت ساله گفته شده است. همچنین در طول۸ سال دفاع مقدس۲۲ هزار 808 امدادگر و۲ هزار و 276 پزشک زن به جبهه‌ها اعزام شدند.
اما درباره نقش غیرمستقیم زنان این سرزمین نیز بایستی گفت؛ طبق آماری که سال 1386 منتشر شده تعداد والدین شهدا 247 هزار و 106 نفر (تعداد مادران شهید حدود نصف این میزان است) و تعداد همسران شهدا 61 هزار و 52 نفر بوده است. (اغلب همسران شهدا، از زنان هستند). همچنین تعداد والدین جانبازان 71 هزار و 372 نفر، تعداد همسران جانبازان 317 هزار و 193 نفر، تعداد والدین آزادگان 13 هزار و 82 نفر و تعداد همسران آزادگان 41 هزار و 76 نفر بوده است. از این روست که می‌توان مدعی بود به غیر از دختران شهدا، جانبازان و آزادگان، حدود 550 هزار نفر از زنان ایرانی با صبر و تحمل فقدان همسر در صورت شهادت یا اسارت یا مجروحیت و معلولیت او در حماسه دفاع مقدس نقش داشته‌اند. این را باید کنار رقم 13 هزار زنی گذاشت که به طور مستقیم با این جنگ روبه‌رو شدند. 
ب- فعالیت­ های پشتیبانی و تدارکاتی
یکی از مهم ترین جنبههای مشارکت زنان در دفاع مقدس، مربوط به فعالیت ­های آنان در زمینة پشتیبانی و تدارک جبهه­ هاست. زنان کشورمان علاوه بر اینکه در ترغیب و تشویق رزمندگان برای حضور در جبههها مؤثر بودند و در غیاب سرپرستخانواده، مدیریت خانه را بهعهده داشتند، در ستادهایپشتیبانینیز فعالانه حضور مییافتند و با انجاماقداماتی نظیر ارائهکمک ­های نقدیو غیرنقدی، جمعآوری کمک­ هایمردمی، تقسیم و بسته بندی مواد ارسالی بهجبهه­ ها، تهیةلباسو آذوقه برای رزمندگانو .... حضور چشمگیری داشتند. بنابراین آندسته از زنانی که به نوعی نمیتوانستند در جبههها حضور مستقیم داشته باشند، فقدان حضور عینی در جبههها را از طریقانجام فعالیت­ های پشتیبانی و تدارکاتی جبران مینمودند.
ج- فعالیت­ های امدادیو درمانی
هرگز نمیتوان از یاد برد خیل زنان و دخترانی را که با گذراندن دورههایکوتاه مدت امدادرسانی، فوج فوج به جبههها هجوم برده و در خطوط مقدمو پشتیبانی، پروانهوار گرد مجروحان و مصدومان جنگتحمیلیمیچرخیدند و جراحاتآنان را با تفقد و صبوری مادرانه التیام میبخشیدند. آمار بالای زنان شاغل در بخشخدمات پزشکیگویای آن استکه بهطور طبیعی حجم زیادی از مسوولیت مداوایمجروحان و آسیبدیدگان از جنگ در مراکز بهداشتی و درمانی و بیمارستان­ ها متوجه زنان بوده است. سنگینترین وظیفهدر بیمارستان­ هایصحرایی و نیز در شهرها بر عهده زنان فداکار، بهیار، پرستار، و پزشک بوده است. پرستاری از مجروحین جنگ، انتقال مجروحین، نظافت بیمارستان­ها، شناسایی شهدا، حفر زمین برای تدفین آنان و حتینگهبانیاز اجساد مطهر شهدا و... همه نشانگر شور انقلابی و انسان دوستی زنانمجاهدی بود که در تداوم و تدارک دفاع مقدس فعالیت و ایثارگری بیشائبهای داشتند.
د فعالیت­ های مربوط به شهدا و رسیدگی به خانواده رزمندگان
در طی 8 سالدفاع مقدس بسیاریاز امور مربوط به شهدا توسط زنان انجام میشد. ستادهایتخلیه شهدا در مناطقجنگی، مراکز معراج شهدا در شهرستان­ ها و واحدهای تعاون در پایگاه ­های نظامینیز از خدماتزناندر اینزمینه بهره ­مند گردیدهاند. همچنینرسیدگی بهخانواده رزمندگانو شهدا و دلجویی از آنها نیز در همه موارد توسط بانوان و در قالبواحدهایانصارالمجاهدین انجام میشد که هنوز همادامه دارد.
ه فعالیت­ های فرهنگی
یکی از عرصههای مهم حضور زنان پساز پیروزی انقلاب اسلامی و در پرتو اندیشههایحضرت امام(ره) صحنهفرهنگو هنر راستین است. نویسندگی، گزارشگری، داستاننویسی، سرودن شعر و ... زمینههایی هستند که پس از انقلاباسلامی پذیرای زنان متعهد بسیاری بودهاند و بهرههای فراوانی نیز از ناحیة حضور آنان بردهاند. در این میان جنگنیز بهعنوان مهم ترینواقعة پساز انقلاب و حوزه فعالیت زنان هنرمند و اهلاندیشه دور نمانده است و طی ایندوران شاهد آثار متعددی از بانواندر زمینههای مختلف هنری با موضوع جنگو دفاعمقدسبودهایم.
تقویت روحیه رزمندگان
یکی از حیاتیترین اقدامات زنان در جبههها، تقویت روحیه رزمندگان از طرق مختلف بوده است. نفس حضور و همراهیزنان با مردان حتی اگر بدون هیچ اقدام عملی نیز صورت بگیرد، تأثیر خود را خواهد داشت و موجب پشتگرمی و استقامت مردان خواهد شد. در دفاع مقدس هم، همراهی زنان با مردها و مهم تر از آن، انجام هرگونه کاری که برای تقویت جبههها از عهده آنها بر میآمد قطعاً در روحیه مردها تأثیر شگرفی بجا گذاشته و آنان را برای تداوم دفاع و تحمل سختی­ ها آمادهتر میساخت و این نکتهای استکه حضرت امام (ره) بارها بدان اشاره کردهاند. افزون بر روحیه شهادتطلبی، صبر بر مصیبت عزیزان و رضایت و بلکه ترغیب و تشویق فرزندان، همسران و برادران به حضور در جبهه بیشترین تأثیر را در روحیه رزمندگان اسلام میگذاشت و همین­ ها بود که صحنههایی بیهمتا و استثنایی را از یک ملت در حال دفاعجلوهگر ساخت و آنان را جاودانه نمود.
مواجهه و مقابله زنان با پیآمدهای حاصل از جنگ
تبعات حاصل از هر جنگی به مراتب از خود جنگ و صحنه کارزار مسلحانه وسیعتر و گستردهتر است و لذا نحوه مقابله و مواجهه افراد با این تبعات همیشه و برای مسئولین همة کشورهایدرگیر جنگاز مسایل بسیار مهم تلقی می­­ شود. آنچه که در این میان اهمیت مییابد توجه به نقشو موقعیت حساس زنان در مسایل پشت جبهه است. به دلیل اعزام کثیری از مردانبه جبهه،شهادت، مجروحیت، جانبازی و اسارتشماری از آنها فشارهایروحیو روانیآنمستقیماً متوجه زنان است، و از طرفی مسئولیت اداره گوناگون خانه را تماماً بر دوشآنانمیگذارد. باید زنانرا به عنوان مهم ترین گروه حاضر در پشت جبهه قلمداد کرد. بر این اساسنحوه مواجهه آنان با تبعات جنگو میزانهمراهی آنان با مسئولان و نیروهای رزمنده را باید به عنوانیکیاز اساسیترین شاخص­ هایمیزان موفقیت یک جنگارزیابی کرد.
در صورتیکه بانوان، ایستادگی و مقاومتلازم را داشتهباشند و در برابر مشکلات و عوارضجنگلببهشکوه و انتقاد نگشایند بدیهیاست که نیروهای رزمنده با اطمینانو روحیه بهتری به جنگ میپردازند و خطر شکافو تفرقه کمتر آنها را تهدید میکند. بر همیناساسمیتوان به جرئت ادعا کرد که همراهیو استقامتیکه از ناحیه زنان قهرمان ایراندر جریان جنگتحمیلی به منصه ظهور رسید در هیچزمانی و در هیچ منطقهای از جهانسابقه ندارد. حتیزنانصدر اسلام با همهفداکاریها و رشادت­ هایی که در جنگ­ ها از خود نشان دادند بهسبب کوچکبودن و سادگیابعاد جنگ ­های آن دوره هرگز با مصایب و سختی­ هایزنان ایرانی در جریان دفاع 8 سالهمواجه نبودهاند.
آنچه که بهمشارکت سازنده و مؤثر بانوان ایران جلوهای منحصر به فرد میدهد، گذشته از ابعاد وسیعناملایمات وارد بر آنها این است کهایشان نهتنها در مواجههبا مشکلات جنگصبر پیشه کردند، بلکه تمام خساراتو لطمات و مصیبت­ های وارد بر خود را موجبمباهاتو افتخار میدانستند و حتیشهادت خود و عزیزانشاندر راه خدا را طلبمی­کردند. و به تعبیر حضرت امام (ره) چه افتخاریبالاتر از اینکه زنانبزرگوار ما در مقابل رژیم ستمکار سابق و پس از سرکوبی آن در مقابل ابرقدرت­ ها و وابستگان آنان در صف اول، ایستادگی و مقاومتی از خود نشان دادند که در هیچعصری، چنینمقاومتی و چنین شجاعتی از مردانثبت نشده است. مقاومت و فداکاری این زنان بزرگدر جنگ تحمیلی آنچنان اعجابانگیز است که قلم و بیان از ذکر آن عاجز، بلکهشرمسار است.
فرجام سخن
تاریخ معاصر ایران شاهد گویایی بر حضور همهجانبه و فعالانه زنان مسلمان ایرانی در صحنههای گوناگون دفاعی، رزمی، سیاسی و اجتماعیبوده است. وضعیت زنان در ایران همچونسایر اقشار جامعه، پس از پیروزیانقلاب اسلامی در معرضدگرگونیهایی قرار گرفتکه در نتیجه آن، ارزش اصیل و والایزنمسلمانآشکار شد، بدینترتیب زنانیکه تحت تأثیر فرهنگ بیگانههویت خود را به فراموشیسپرده بودند و مفهوم آزادی را تنها در تساویو برابری ظاهریبا مردان میدیدند با پدید آمدن انقلاب شکوهمند اسلامیبههویت والای خود پیمیبردند و در پرتو پذیرش و پیروی از احکام الهی به استقلال فکری و آزادیحقیقی دستیافتند و نشان دادند که در یک نظام اسلامی، زندیگر عامل بیاراده الگوی مصرفی غرب نیستو به بهانه تساوی با مرد مورد بهرهکشی قرار نمیگیرد. زیرا در مکتب اسلام، اگرچه زن و مرد دارای ارزش وجودی مساوی هستند ولی با توجه به فطرت انسانی هر یک از آنها، وظایف متفاوتی دارند. زنان ایرانی، طی انقلاب اسلامیو پس از پیروزیآندر بیشتر امور دوشبهدوشمردان شرکت داشتند و از جملهخدمت­ های ارزنده آنان در دفاع مقدس میباشد که با معیارهای مادی قابل سنجش نیستند.
 
كد خبر تصويري:9179
منبع خبر :خبرگزاری صدا و سیما
تاريخ خبر:1397/12/21