تماس با ما   صفحه اصلي   نقشه سایت   انگليسي   العربيه   اردو  
نسخه چاپي


هفته سلامت زنان؛

96 درصد از زنان کمبود فعالیت فیزیکی دارند


انجام فعالیت‌های فیزیکی مناسب در هر سنی می‌توان عاملی تضمین‌کننده در رسیدن به سلامتی باشد
به گزارش مهرخانه، همه ساله هفته آخر مهرماه را به سلامت زنان اختصاص می‌دهند تا به حساس‌سازی جامعه درباره سلامت زنان بپردازند و اطلاعات لازم را در حوزه سلامتی در اختیار آن‌ها قرار دهند. یکی از مشکل‌سازترین موضوعاتی که در این سال‌ها در حوزه سلامت زنان وجود دارد، بحث کم‌تحرکی و ورزش نکردن است. امسال ستاد برگزاری هفته مذکور، با توجه به این موضوع، موضوع فعالیت فیزیکی را به‌عنوان محور اصلی هفته سلامت زنان انتخاب کرده است. شعار امسال پویش هفته ملی «سلامت بانوان ایران» که از ۲۴ الی ۳۰ مهرماه برگزار می‌شود، «ورزش؛ نسخه رایگان سلامت زنان» است.
محور اولین روز این هفته فعالیت فیزیکی مناسب، ضامن سلامت زنان در همه گروه‌های سنی از کودکان و جوانان تا میانسالان و سالمندان، مادران باردار، معلولین و بیماران است.
96 درصد از زنان کمبود فعالیت فیزیکی دارند
فقر حرکتي اصلي‌ترين عامل ایجاد آسيب‌هاي فيزيولوژيک است که از کودکي تا بلوغ و ميانسالي زنان را تهديد می‌کند. با وجود اثبات این امر و آگاهی بسیاری از افراد جامعه از اهمیت فعالیت فیزیکی، سال گذشته وزیر بهداشت اعلام کرد که 96 درصد از زنان و 83 درصد از مردان کمبود فعالیت فیزیکی دارند. همچنین 92 درصد از مردم در مناطق شهری و 82 درصد در مناطق روستایی کمبود فعالیت فیزیکی دارند. کمترین فعالیت و تحرک نیز مربوط به زنان استان بوشهر است. البته شیوع تحرک در گروه سنی بیشتر از 70 درصد، بسیار پایین است و تحرک فیزیکی دختر 13 ساله با زن 50 ساله فرقی ندارد.
در سال 92 در پژوهشی اعلام شد که قابليت جسماني زنان 18 تا 26 ساله ایرانی برابر با قابلیت جسمانی زنان 50 ساله فرانسوی برآورد شده است. همچنین سرانه فضاي ورزشي دختران در مدارس 17 سانتي‌متر است که اين رقم در کنار 250 سانتي‌متر فضاي استاندارد حرکتي، جاي تأمل بسياري دارد.
افزایش روند بی‌تحرکی در دانش‌آموزان
همچنین بر اساس مطالعات کشوری کاسپین (بررسی وضعیت رفتارهای مرتبط با سلامت دانش‌آموزان) در سال 91-90، 5.4 درصد دانش‌آموزان ابتدایی، 9.2 درصد دانش‌آموزان راهنمایی (دوره متوسطه اول) و 13.3 دانش‌آموزان دبیرستانی (دوره متوسطه دوم) در هیچ‌یک از روزهای هفته حتی 30 دقیقه نیز فعالیت بدنی ندارند. در مقابل دانش‌آموزان مقاطع ابتدایی 21.9 درصد، راهنمایی 15.6 درصد و دبیرستان 14.4 درصد، 30 دقیقه از روز خود را به ورزش و فعالیت بدنی اختصاص می‌دهند. این آمار بیان‌گر افزایش روند بی‌تحرکی در دانش‌آموزان و نوجوانان همراه با افزایش سن آن‌هاست.
این مطالعات در سال 1382 نیز نشان داده بود، 74 درصد نوجوانان ایرانی در 23 استان مورد بررسی دچار مشکل فقر حرکتی و کم‌تحرکی هستند که به طور معناداری این میزان در دختران بیشتر از پسران است.
فقر حرکتی در تمام مراحل رشدی زنان دیده می‌شود
وجود چنین فضایی در جامعه نگران‌کننده است؛ هرچند مسؤولان کشور باید وظایفی را برای بهبود این شرایط تقبل کنند اما مردم نیز به بهانه‌های مختلف رغبت چندانی به فعالیت فیزیکی ندارند. اما این بی‌رغبتی نمی‌تواند منجر به فراموشی فعالیت بدنی به‌ویژه در زنان شود چراکه زنان محور اصلی سلامت و اعتلای خانواه و جامعه هستند. با این وجود به گفته دکتر فاطمه قضایی، متخصص طب فیزیکی و توانبخشی، فقر حرکتی در تمام مراحل رشدی زنان دیده می‌شود؛ به‌طوری‌که از سنین دبستان در دختران شروع شده و در سنین جوانی و میانسالی ادامه پیدا می‌کند.
گروهی تصور می‌کنند بی‌تحرکی صرفاً استراحت در منزل است اما کارمندانی که ساعت‌ها پشت میز هستند نیز به درجه‌ای از بی‌تحرکی مبتلا هستند.
برای تمامی افراد حرکات بدنی متناسب با سن وجود دارد
ابوالقاسم رضوانی، کارشناس اداره سلامت نوجوانان و مدارس وزارت بهداشت معتقد است که ورزش باید از دوران نوزادی انجام شود. به گفته او بنابر تحقیقات انجام‌شده، برای تمامی افراد حتی نوزادان و کودکان زیر دوسال نیز حرکات بدنی متناسب با سن وجود دارد؛ برای مثال وقتی یک کودک سه‌ماهه به‌صورت رفلکس طبیعی انگشت شخصی را در دستان خود می‌گیرد، نوعی فعالیت بدنی است؛ انواع ماساژ و حرکات و کشش‌های بدنی مانند غلت زدن کودک در این سنین برای او احساس خوبی به وجود می‌آورد و به رشد حسی- حرکتی او نیز کمک خواهد کرد.
به توصیه او به هیچ‌وجه نباید فعالیت و حرکات کودکان 2 تا 6 سال را محدود کرد. سینما و تئاتر برای این کودکان خسته‌کننده است؛ چراکه بدن این کودکان ارتجاعی بوده و تمایل به حرکت دارد. برای جلوگیری از فقر حرکتی باید از دوره نوزادی کودک را آماده کرد. یک کودک زیر 2 سال نباید تلویزیون تماشا کند، یک کودک 2 تا 6 ساله حق دارد یک ساعت به برنامه تلویزیون اختصاص دهد، برای کودک 6 سال به بالا این زمان 2 ساعت می‌شود؛ چراکه در حین تماشای تلویزیون فرد به یک جا خیره می‌شود و عملاً هیچ حرکتی نمی‌کند.
مدارس؛ عاملی در ایجاد فقر حرکتی
یکی از دلایل وجود مشکلات کم‌تحرکی از سنین پایین را می‌توان کمبود امکانات ورزشی در مدارس دانست؛ چراکه عموماً تنها محیطی که دختران در این سنین به تحرک در آن می‌پردازند، مدرسه است. نبود شرایط مناسب برای تحرک در بین دختران دانش‌آموز نه تنها منجر به کم‌تحرکی آن‌ها در این سنین می‌شود بلکه آن‌ها را از فرهنگ ورزش دور می‌کند و این دختران در آینده عموماً به زنانی تبدیل می‌شوند که ورزش را به‌عنوان اولویتی در زندگی نمی‌شناسند.
کهنسالی؛ زمانی که نباید ورزش را رها کرد
با ورود به کهنسالی برخی افراد از فعالیت بدنی خود کم می‌کنند که در نهایت به مرور زمان با مشکلات جدی در بخش‌های اسکلتی-عضلانی و قلب روبه‌رو می‌شوند. این گروه باید بدانند پژوهشگران اثرات بسیار مثبتی را از ورزش کردن در دوران کهنسالی به‌دست آورده‌اند. به گفته آن‌ها ورزش در این سن علاوه بر تأثیراتی که بر جلوگیری از بروز مشکلات در ساختار اسکلتی- عضلانی آن‌ها دارد، روی سلامت قلبی و مغزی آن‌ها نیز به شدت اثرگذار است. علاوه بر آن همواره مشاهده شده است که سالمندانی که دقایقی از روز خود را به ورزش به‌ویژه ورزش‌های گروهی اختصاص می‌دهند، نشاط بیشتری نسبت به گروهی دارند که ورزش نمی‌کنند.
ورزش با شما چه می‌کند؟
به گفته دکتر قضایی ورزش و تحرک، توانایی انجام کار را افزایش می‌دهد و منجر به بهبود روابط اجتماعی افراد می‌شود و از بروز بسیاری از بیماری‌ها مانند بیماری‌های قلبی و مغزی، سرطان پستان و روده بزرگ جلوگیری می‌کند. فعالیت جسمانی و تحرک باعث بهبود متابولیسم گلوکز می‌شود و بر همین اساس قند خون، توده چربی بدن، ریسک چاقی و فشار خون کاهش می‌یابد. همه اینها از عوامل خطر بیماری‌های قلبی - عروقی و دیابت هستند که در نتیجه انجام ورزش از احتمال بروز آن‌ها کاسته می‌شود. از آثار سودمند فعالیت جسمانی، تأثیر در وضعیت اسکلتی عضلانی است که می‌تواند باعث کاهش کمردرد (که به وفور در دختران نوجوان می‌بینیم) و جلوگیری از پوکی استخوان شود. فشاری که از طریق تحمل وزن روی استخوان‌ها وارد می‌شود، برای عملکرد سلول‌های استخوان‌ساز لازم است. به‌طور کلی ورزش باعث آمادگی حرکتی افراد برای انجام فعالیت روزانه می‌شود اما ورزش نکردن و کم‌تحرکی انسان را با مشکلات فراوانی روبه‌رو می‌کند.
کار گروهی لازمه رفع فقر حرکتی
او معتقد است که راه‌حل رفع مشکل فقر حرکتی به‌ویژه در دختران نیازمند کاری گروهی است. باید فرهنگ ورزش و فعالیت بدنی ترویج شود تا بتوان از بسیاری از مشکلات مزمن ناشی از بی‌تحرکی جلوگیری کرد. رسانه‌های گروهی باید برای رفع این مشکل برنامه‌ریزی کنند و در کنار آن‌ها والدین حتماً روی ورزش تأکید داشته باشند و در کنار توجه به دروس فرزندان‌شان، ورزش را نیز جدی بگیرند. در نتیجه باید سبک زندگی‌ها تغییر کند. از طرفی ساعات کلاس‌های تربیت بدنی در مدارس افزایش یابد. در حال حاضر فقط 2 ساعت متوالی به ساعت تربیت بدنی اختصاص داده می‌شود که پیشنهاد می‌کنیم این زمان به سه جلسه یک ساعته در طول هفته تغییر کند زیرا انجام ورزش به این شکل مفیدتر است.
روزانه 20 تا 30 دقیقه پیاده‌روی کنید
همچنین قضایی پیشنهاد برگزاری مسابقات ورزشی درون مدرسه‌ای را مطرح کرد. به گفته او انجام ورزش صبحگاهی در مدارس به تداوم برنامه ورزشی و تشویق دانش‌آموزان بسیار کمک می‌کند. در اوقات تابستان که دانش‌آموزان به مدرسه نمی‌آیند می‌توان از کلاس‌های ورزشی مختلف که توسط مربیان مجرب برگزار می‌شود در ساعات بعد از ظهر استفاده کرد. زندگی ماشینی یکی از عوامل خطر کم‌تحرکی است؛ پس بهتر است افراد ساعاتی را در طول روز پیاده‌روی کنند. توصیه می‌شود افراد روزانه 20 تا 30 دقیقه پیاده‌روی داشته باشند تا از بسیاری از مشکلات کم‌تحرکی پیشگیری شود.
دستگاه‌های مسؤول چه کرده‌اند؟
لزوم توجه بیشتر وزارت آموزش و پرورش به انجام فعالیت‌های بدنی در بین دانش‌آموزان مورد بحث قرار گرفت. اما از دیگر نهادهای مسؤول در این حوزه شهرداری است که می‌تواند با راه‌اندازی باشگاه‌های ورزشی و ترویج ورزش همگانی در پارک‌ها در جامعه به‌ویژه زنان برای انجام فعالیت‌های فیزیکی ایجاد رغبت کند. در زمینه ورزش همگانی افزایش کیفی و کمی وسایل ورزشی موجود در پارک‌ها و حتی استقرار مربی در ساعات مختلفی از روز نیز می‌تواند بسیار مؤثر باشد.
وزارت ورزش و جوانان نیز به‌عنوان مهم‌ترین متولی ورزش کشور باید اقدام به گسترش فضاهای ورزشی زنانه در محلات در سانس‌های مختلف کند اما توجه اصلی و جدی این وزارتخانه روی ورزش قهرمانی است و گاهی به شکل کمرنگ‌تری برنامه‌ها و مسابقاتی در استان‌های مختلف به‌خصوص برای زنان برگزار می‌کند تا نه‌تنها فرهنگی بومی ‌آن منطقه را زنده کند بلکه به ایجاد فضایی با هدف افزایش تحرک فیزیکی بپردازد. پیش از این نیز مسؤولان این وزارتخانه پیشنهادی را مطرح کرده بودند مبنی بر این‌که دستگاه‌ها و ارگان‌ها ساعاتی را به ورزش کارکنان اختصاص دهند که بتوانند نیم‌ساعت در روز ورزش و تحرک جسمانی داشته باشند. اما هنوز خبری از اجرای آن نشده است.
بررسی‌ها نشان می‌دهد وزارت بهداشت تاکنون اقدام ویژه‌ای در قبال فقر حرکتی و ترغیب زنان به ورزش انجام نداده و فعالیتش حول محور برگزاری روزهایی با عناوین مربوط به اهمیت ورزش و اخطارهایی در زمینه وضعیت فقر حرکتی بوده است.
كد خبر:40859
منبع خبر:مهرخانه
تاريخ خبر:1396/07/24